20 lutego, 2026
Najważniejsze informacje z artykułu:
- Otwarta bankowość (open banking) to system umożliwiający bezpieczny dostęp do danych kont bankowych przez podmioty zewnętrzne za zgodą klienta.
- W Polsce open banking działa na podstawie dyrektywy PSD2 i Ustawy o usługach płatniczych.
- Główne usługi otwartej bankowości to AIS (dostęp do informacji o kontach) oraz PIS (inicjowanie płatności).
Dzięki regulacjom unijnym i krajowym, instytucje finansowe są zobowiązane do udostępniania wybranych danych i funkcji podmiotom trzecim w sposób bezpieczny i przejrzysty. W praktyce oznacza to nowe możliwości dotyczące zarządzania finansami, dokonywania płatności oraz korzystania z innowacyjnych usług fintech.
Open banking powstał po to, aby system bankowy był bardziej konkurencyjny i lepiej dostosowany do potrzeb użytkowników. W Polsce proces ten nabrał tempa wraz z implementacją unijnej dyrektywy PSD2 oraz odpowiednich przepisów krajowych, które określają zasady działania otwartej bankowości.
Co to jest otwarta bankowość?
Otwartą bankowość najłatwiej zdefiniować jako system umożliwiający klientom banków przekazywanie wybranych informacji o swoich kontach i transakcjach innym, uprawnionym podmiotom za ich zgodą. Chodzi przede wszystkim o dane dotyczące sald kont, historii operacji czy inicjowania płatności — oczywiście z zachowaniem wysokich standardów bezpieczeństwa.
Dane te przekazywane są za pomocą oprogramowania, nazywanego otwartym interfejsem programistycznym – czyli API.
Termin “otwarta bankowość” pochodzi z języka angielskiego — open banking — i funkcjonuje w całej Unii Europejskiej. Implementacja otwartej bankowości w Polsce odbywa się na podstawie dyrektywy PSD2 oraz krajowej Ustawy o usługach płatniczych.
Najważniejsze cele otwartej bankowości to przede wszystkim:
- zwiększenie konkurencji na rynku finansowym,
- udostępnianie innowacyjnych usług,
- poprawa wygody użytkowników,
- ułatwienie zarządzania finansami.
Jak dokładnie działa otwarta bankowość?
Otwartą bankowość w praktyce realizuje się poprzez trzy elementy:
Dostawcy usług zewnętrznych — TPP
TPP (Third Party Providers) to uprawnione podmioty, które mogą uzyskać dostęp do danych klientów lub realizować płatności w ich imieniu — po wyrażeniu zgody. Do TPP zaliczają się m.in.:
- inne banki,
- instytucje płatnicze,
- firmy fintech oferujące nowe usługi.
TPP musi spełniać określone wymagania, posiadać odpowiednie licencje i być zarejestrowane przez organy nadzoru finansowego (np. KNF).
Interfejsy API
Udostępnianie danych i funkcji między bankami a TPP odbywa się poprzez bezpieczne interfejsy programistyczne — API (Application Programming Interface). API zapewniają standardowy sposób komunikacji między systemami, bez konieczności udostępniania loginów czy haseł.
Główne usługi otwartej bankowości
W ramach otwartej bankowości w Polsce wyróżnia się trzy typy usług:
- AIS — Account Information Service
- umożliwia dostęp do danych o saldach kont i historii transakcji z różnych banków w jednym miejscu,
- pomaga w analizowaniu finansów i planowaniu budżetu.
- PIS — Payment Initiation Service
- pozwala na inicjowanie płatności bezpośrednio z konta bankowego poprzez aplikację TPP,
- to alternatywa dla tradycyjnych przelewów i płatności kartą.
- CAF — Confirmation of Availability of Funds
- usługa mniej popularna w Polsce – umożliwia sprawdzenie dostępności środków na koncie przed wykonaniem transakcji.
Open banking w Polsce – kontekst prawny
Otwartą bankowość w Polsce uregulowała dyrektywa PSD2, która została implementowana do krajowego prawa poprzez nowelizację Ustawy o usługach płatniczych w 2018 roku.
Najważniejsze aspekty regulacji PSD2 obejmują:
- obowiązek udostępniania danych bankowych podmiotom trzecim po zgodzie klienta,
- ustanowienie standardów bezpieczeństwa komunikacji,
- wyraźne zasady ochrony danych i zgód klienta.
Polski rynek otwartej bankowości korzysta również z własnych standardów technicznych, jak np. PolishAPI — wspólnego standardu interfejsów dla banków i fintechów, który ułatwia wdrażanie usług open banking.
Jakie są zalety korzystania z otwartej bankowości?
Dla klientów to przede wszystkim:
- łatwiejsze zarządzanie finansami (np. saldo wszystkich kont w jednej aplikacji),
- szybsze i bardziej wygodne płatności,
- większa przejrzystość finansów.
Pokazując na przykładzie – do tej pory było tak, że jeśli klient posiadał konta w różnych bankach (np. 3), aby sprawdzić saldo każdego z nich, należało się logować do wielu miejsc i posiadać kilka aplikacji mobilnych. Dzięki otwartej bankowości, można to zrobić w jednej bankowości internetowej – podłączyć pod nią widok wszystkich swoich kont. Oznacza to, że w jednym miejscu (banku) można zobaczyć sumę pieniędzy zgromadzoną na kontach we wszystkich innych bankach.
Co więcej, open banking w Polsce daje także możliwość szybszej oceny zdolności kredytowej przez bank.
Z kolei korzyściami dla firm będą m.in.:
- możliwość tworzenia innowacyjnych usług,
- większa konkurencyjność i rozwój rynku,
- integracje z bankami bez potrzeby budowania własnych systemów od podstaw.
Na czym polega open banking?
Otwarta bankowość to model udostępniania danych i usług bankowych uprawnionym podmiotom trzecim za zgodą klienta.
Czy open banking w Polsce jest bezpieczny?
Tak — system funkcjonuje w oparciu o rygorystyczne regulacje PSD2 oraz standardy techniczne API, a dostęp do danych wymaga zgody klienta.
Kto może korzystać z otwartej bankowości?
Z otwartej bankowości mogą korzystać klienci instytucji finansowych, którzy wyrażą zgodę na udostępnienie swoich danych uprawnionym podmiotom.
Źródła:
